Wybór odpowiedniego drewna opałowego ma duże znaczenie dla efektywności ogrzewania domu. Gatunek drewna, jego wilgotność, sposób przechowywania oraz stopień wysuszenia wpływają na ilość uzyskanego ciepła, długość spalania, ilość dymu oraz częstotliwość czyszczenia komina.
Nie każde drewno nadaje się do palenia w takim samym stopniu. Do regularnego ogrzewania najczęściej wybiera się gatunki liściaste o wysokiej gęstości, takie jak dąb, buk, grab czy jesion. Nie oznacza to jednak, że drewno miękkie, na przykład sosna czy brzoza, jest bezużyteczne. Każdy gatunek ma swoje zastosowanie.
Najważniejsza jest wilgotność drewna
Nawet najlepszy gatunek drewna nie będzie dobrym opałem, jeśli jest świeży i mokry.
Świeżo ścięte drewno zawiera dużą ilość wody. Podczas spalania znaczna część energii jest wtedy zużywana na odparowanie wilgoci zamiast na ogrzewanie domu. Mokre drewno spala się również mniej efektywnie, powoduje większe zadymienie i może przyczyniać się do powstawania osadów w przewodzie kominowym.
Do efektywnego palenia najlepiej stosować drewno odpowiednio wysuszone, którego wilgotność wynosi około 15 do 20 procent. Drewno przeznaczone do sezonowania powinno być pocięte i porąbane, ponieważ mniejsze kawałki znacznie szybciej oddają wilgoć.
Drewno najlepiej przechowywać w przewiewnym, zadaszonym miejscu, zabezpieczając je przed opadami. Nie powinno być szczelnie owinięte folią, ponieważ ogranicza to przepływ powietrza i może utrudniać wysychanie.
Buk
Buk jest jednym z najczęściej polecanych gatunków drewna opałowego. Jest twardy, ciężki i charakteryzuje się wysoką wartością opałową.
Drewno bukowe spala się stosunkowo długo i równomiernie, dlatego dobrze sprawdza się w kominkach oraz kotłach na drewno. Daje dużo żaru i pozwala utrzymać temperaturę przez dłuższy czas.
Jego zaletą jest również stosunkowo niewielka ilość żywicy, dzięki czemu spalanie jest czystsze niż w przypadku wielu gatunków iglastych.
Buk to bardzo dobry wybór do regularnego ogrzewania domu.
Grab
Grab należy do najtwardszych i najbardziej kalorycznych gatunków drewna dostępnych w Polsce.
Ze względu na dużą gęstość spala się długo i daje dużą ilość ciepła. Jest szczególnie ceniony jako drewno opałowe do długiego utrzymywania temperatury.
Minusem jest jego twardość, przez co łupanie może być trudniejsze niż w przypadku części innych gatunków.
Grab jest jednym z najlepszych gatunków drewna do ogrzewania.
Dąb
Dąb jest bardzo popularnym drewnem opałowym. Jest ciężki, twardy i długo się pali.
Ze względu na dużą gęstość potrzebuje jednak odpowiednio długiego sezonowania. Świeże drewno dębowe może zawierać dużo wilgoci i nie powinno być spalane od razu po ścięciu.
Dobrze wysuszone drewno dębowe zapewnia długie spalanie i dużą ilość żaru.
Dąb sprawdza się szczególnie dobrze jako drewno do długiego palenia.
Jesion
Jesion również jest bardzo dobrym drewnem opałowym. Jest twardy, stosunkowo ciężki i dobrze się pali.
Często docenia się go za dobre właściwości użytkowe oraz łatwiejsze przygotowanie niż w przypadku bardzo twardego grabu. Daje dużo ciepła i dobrze sprawdza się zarówno w kominkach, jak i kotłach.
Jesion to jeden z najlepszych kompromisów pomiędzy wartością opałową, czasem spalania i wygodą użytkowania.
Brzoza
Brzoza jest nieco lżejsza od buka, grabu czy dębu, ale również jest bardzo dobrym drewnem opałowym.
Łatwo się rozpala i daje przyjemny płomień, dlatego często wykorzystuje się ją w kominkach. Ze względu na mniejszą gęstość spala się szybciej niż najtwardsze gatunki.
Brzoza może być dobrym wyborem jako drewno rozpałkowe lub opał do kominka, szczególnie jeśli zależy nam na łatwym rozpalaniu i dużej ilości płomienia.
Sosna i inne gatunki iglaste
Drewno iglaste, takie jak sosna czy świerk, również może być wykorzystywane jako opał. Jest lżejsze i szybciej się spala, dlatego nie zapewnia tak długiego spalania jak grab, buk czy dąb przy tej samej objętości.
Drewno iglaste zawiera również więcej żywicy. Z tego względu powinno być dobrze wysuszone i spalane w odpowiednio działającym urządzeniu grzewczym.
Jego dużą zaletą jest natomiast łatwe rozpalanie. Może być więc dobrym uzupełnieniem twardszych gatunków drewna.
Czy twarde drewno zawsze jest lepsze?
Nie zawsze.
Warto pamiętać, że o ilości energii uzyskanej z drewna decyduje nie tylko gatunek, ale również jego wilgotność i masa. Twarde drewno ma większą gęstość, dlatego z tej samej objętości można uzyskać więcej energii niż z lekkiego drewna.
Dlatego porównując drewno opałowe kupowane na metry przestrzenne, warto zwracać uwagę na gatunek i sposób przygotowania drewna.
Najprościej można przyjąć, że:
Grab, buk, dąb i jesion – bardzo dobre drewno do regularnego ogrzewania i długiego spalania.
Brzoza – dobre drewno do kominka, łatwe do rozpalania i dające dużo płomienia.
Sosna i świerk – dobre do rozpalania i szybszego ogrzewania, ale spalają się szybciej.
Ile powinno sezonować drewno?
Czas potrzebny do wysuszenia drewna zależy między innymi od gatunku, grubości kawałków, sposobu przygotowania oraz warunków przechowywania.
Nie należy kierować się wyłącznie określeniem „drewno sezonowane”. Najlepszym rozwiązaniem jest sprawdzenie jego wilgotności miernikiem.
Drewno powinno być odpowiednio rozłupane, ułożone w przewiewnym miejscu i zabezpieczone przed deszczem. W takich warunkach wilgotność będzie stopniowo spadać.
W przypadku niektórych gatunków, szczególnie dębu, odpowiednie wysuszenie może wymagać dłuższego czasu.
Drewno z drzew świeżo ściętych a drewno opałowe
Drewno pochodzące ze świeżej wycinki nie powinno być traktowane jako gotowy opał.
Po ścięciu drzewa zawiera znaczne ilości wody. Najpierw należy przygotować drewno do suszenia, czyli odpowiednio je pociąć i rozłupać, a następnie zapewnić mu dobre warunki do sezonowania.
Dlatego jeśli kupujemy drewno opałowe, warto zapytać nie tylko o gatunek, ale również o jego rzeczywistą wilgotność.
Jakie drewno wybrać do kominka?
Jeżeli priorytetem jest długie spalanie i duża ilość żaru, bardzo dobrym wyborem będzie grab, buk, dąb lub jesion.
Jeżeli zależy nam przede wszystkim na łatwym rozpalaniu i dużej ilości płomienia, dobrym uzupełnieniem może być brzoza.
W praktyce wiele osób stosuje mieszankę różnych gatunków. Lżejsze drewno można wykorzystać do rozpalania, a cięższe gatunki do późniejszego utrzymywania temperatury.
Podsumowanie
Nie istnieje jeden gatunek drewna, który w każdej sytuacji będzie najlepszy. Do regularnego ogrzewania najczęściej najlepiej sprawdzają się twarde gatunki liściaste, przede wszystkim grab, buk, dąb i jesion.
Najważniejszym parametrem pozostaje jednak odpowiednia wilgotność. Suche, właściwie przygotowane drewno pozwala znacznie efektywniej wykorzystać jego energię, niezależnie od wybranego gatunku.
Jeżeli planujesz wycinkę drzewa i chcesz pozostawić sobie drewno do wykorzystania jako opał, zajmujemy się zarówno wycinką drzew jak i przygotowaniem pozyskanego drewna.
